De standaard mammografie schiet tekort bij het opsporen van borstkanker bij vrouwen met zeer dicht (dense) borstweefsel. Van MRI is aangetoond dat het bij hen meer tumoren opspoort, maar is duur en kost veel tijd. Dedicated contrast-enhanced breast CT is mogelijk een goed alternatief, vertelde radioloog dr. Monique Dorrius (UMC Groningen) tijdens het 22e Bossche Mamma Congres.
Screening met MRI levert bij vrouwen met dicht borstweefsel een forse daling op van het aantal intervalcarcinomen vergeleken bij screening met mammografie, toonde de DENSE-studie zes jaar geleden al aan.1 Het inzetten van MRI-screening bij deze vrouwen kost uiteindelijk circa 75.000 euro per gered leven en 11.500 euro per QALY. Ofschoon in de Europese richtlijn deze screening inmiddels wordt aanbevolen en ook de Nederlandse politiek (al enkele malen) heeft aangedrongen op het aanbieden van MRI-screening aan vrouwen met dicht borstweefsel, is dit nog steeds geen staande praktijk. Mede vanwege capaciteitsproblemen.
Dual energy
Dedicated contrast-enhanced breast CT (dCEBCT), ook wel spectrale CT genoemd, kan mogelijk een alternatief zijn voor vrouwen met dicht borstweefsel, laat Monique Dorrius zien. Deze relatief jonge techniek, die werkt met twee röntgenbuizen, elk met een eigen energieniveau (dual energy), heeft een hoge resolutie als gevolg van het verschil tussen beide stralingsenergieën ten aanzien van de absorbtie ervan door een weefsel. Dit maakt dat tumorweefsel ook in dicht borstweefsel goed te herkennen is, liet Dorrius aan de hand van diverse opnames zien.
Bijkomend voordeel van deze techniek is dat de borsten net als bij MRI in hangende positie worden gescand; het pijnlijke pletten zoals bij standaard mammografie is niet nodig. Daarnaast duurt de scan veel korter dan een (traditionele) MRI-scan. Momenteel wordt, met name door dr. Carla Meeuwis (Rijnstate, Arnhem), gewerkt aan het ontwikkelen van protocollen voor het uitvoeren van dCEBCT ten behoeve van screening bij vrouwen met dicht borstweefsel, vertelde Dorrius.
Calcificaties
Nog iets meer in de kinderschoenen staat de techniek van photon-counting CT. Deze methode leidt door het detecteren en verwerken van elk foton uit de röntgenbuizen tot een nog hogere beeldresolutie en een nog betere kwaliteit van het beeld, waardoor de stralingsdosis (verder) kan worden verlaagd. Dorrius onderzoekt momenteel in een studie in hoeverre deze photon-countingtechniek geschikt is om benigne borstcalcificaties met hoge mate van zekerheid te onderscheiden van maligne calcificaties. Dit zou veel vrouwen een biopt (en een hoop stress) kunnen besparen.
De eerste stappen hierbij – de detectie van calcificaties in een fantoomborst en in een thoraxfantoom en het op basis daarvan ontwikkelen van scanprotocollen – zijn inmiddels afgerond. Nu volgen onderzoeken aan stukjes borstweefsel, waarna bij vijftig vrouwen MRI vergeleken zal worden met photon-counting CT wat betreft sensitiviteit en specificiteit. Uiteindelijk zal ook de kosteneffectiviteit van de verschillende CT-procedures vergeleken worden met MRI. Desgevraagd stelt Dorrius dat uiteindelijk duidelijk moet worden welke vorm van beeldvorming bij welke patiënt het beste kan worden toegepast. Zij verwacht dat AI daarbij zal kunnen helpen.
Referentie
1. Bakker MF, et al. N Engl J Med 2019;381:2091-102.
Dr. Marten Dooper, wetenschapsjournalist
Oncologie Up-to-date 2025 vol 16 nummer 4
DEEL DIT ARTIKEL:
